مرتضى مطهري
44
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
مىرسد كه بهترين تعريف براى شعاير اسلامى به معنى اول يعنى آن سلسله از تعليمات اسلامى كه شعاير ناميده مىشود ، اين است كه آن سلسله تعليماتى كه حكمت و فلسفهء وضع آنها اين است كه معرف منش اسلامى فرد يا جمع باشد و خاصيتش زنده نگه داشتن روح دينى فرد يا اجتماع باشد شعايرند . هر شعارى متضمن نوعى اعلام وابستگى است . همانطور كه مىدانيم هر دستورى از دستورهاى اسلامى مبنى بر يك حكمت و مصلحتى است جسمى ، روحى ، فردى ، اجتماعى . فلسفه و حكمت برخى دستورها زنده نگه داشتن روح دينى است . از اين جهت همهء عبادات خصوصاً عبادات اجتماعى از قبيل جمعه و جماعت و از قبيل حج ، شعايرند . دربارهء حج بالخصوص وارد است كه : * ( ان الصفا و المروة من شعائر الله ، ) * يا : * ( لاتحلوا شعائر الله ) * و امثال اينها . خاصيت شعار علاوه بر احيا و جلوگيرى از فراموش شدن ، جهت دادن و هدف مشخص كردن است : مىتوان گفت حكمت دستورهاى شعارى تنها زنده نگه داشتن در مقابل ميراندن نيست ، بلكه جهت دادن و هدف مشخص كردن هم هست . زنده نگه داشتن يعنى شاداب نگه داشتن ، نظير گلى كه در اثر آب دادن و دفع آفت و قوت دادن شاداب نگه داشته مىشود . ولى البته گل خط سير خود را به حكم قانون طبيعت طى مىكند ، نيازى به هدايت و راهنمايى ندارد ولى شعاير علاوه بر شاداب نگه داشتن جنبهء آموزندگى و راهنمايى دارد . حسن انتخاب شعار : از همين جا اهميت حسن انتخاب ما در شعارهايى كه براى خانه و براى اجتماع و براى تاكسى و اتومبيل شخصى و يا اتوبوس و يا براى مساجد و محرابها و بالاخره در و ديوارهاى خانه و خيابان و مغازهء خود انتخاب مىكنيم ، روشن مىگردد . بايد در همهء مظاهر زندگى ما شعار اسلامى وجود داشته باشد : مسئلهء انتخاب شعارها براى در و ديوارها و مغازه ها و خانه ها و مساجد و معابد و اخيراً اتوبوسها و تاكسىها اهميت فراوانى دارد . اولًا از جنبهء روانى و اجتماعى معرف روحيهء انتخاب كنندگان است كه سطح فكرشان چه سطحى است و آرزوهاشان چه آرزوهايى است و دردهاشان چه دردهايى است و بالاخره سليقه شان چه نوع سليقه اى